साहित्य Archives - Page 4 of 8

विश्व नेपाली साहित्य प्रतिष्ठानको प्रदेश अध्यक्षमा गौतम, महासचिवमा अधिकारी चयन

२०७८ साउन २३

धनकुटा । विश्व नेपाली साहित्य प्रतिष्ठान नेपाल प्रदेश १ को भेला सम्पन्न भएको छ । भर्चुअल माध्यमबाट शुक्रबार राति सम्पन्न भेलाले मोरङको बेलबारीका स्रष्टा निरु गौतमको अध्यक्षतामा ११ सदस्यीय प्रदेश समिति चयन गरेको छ । समितिको उपाध्यक्षमा मोरङकी राधिका गुरागाँई र इलामकी लता पौडेल चयन भएका छन् । भर्चुअल भेलाले धनकुटाका पत्रकार एवं सहित्यकार रमेशचन्द्र अधिकारीलाई महासचिवमा चयन गरेको छ । यस्तै, सचिवमा...

कविता: प्रजातन्त्रको सुरुवात

२०७८ साउन ०६

स्थान थियो बनारस भाद्र २४ गते उदाएथ्यो सुन्दर दिन देशको मुहार फेर्ने सामन्ती र निरङ्कुसको भन्डाफोर गर्ने ठाउँ आफ्नो गाउँ आफ्नो शान्ति छैन कतै बिपिले पो सुरु गरे राणा निमोठ्नलाई। दिए शिक्षा चारै कुना पारे सबै शिक्षित मानव भै बाच्नु पार्छ स्वतन्त्र रहि अन्याय र अत्याचार धेरै भयो अब राणा शासन अन्त्य गर्नु पर्छ सबै मिलि लाग। सबै भए एक जुट अब थाले बोल्न शासकहरु डराएर थाले पर...

कविता : हरी हाम्रो रक्षा गरन

२०७८ आषाढ २७

सुन सुन दाजु भाइ म केही भन्छु कोरोनका बारेमा केही कहन्छु २०७६ देखि कोरोना भाइरस आयो सारा विश्व जगतले धेरै दुःख पायो। सर्परुपि कोरोना आयो मर्ने होकि डसेर दिन बित्यौ घरैमा बसेर सहर बजार सबैतिर हाहाकार भएको मानिस धेरै लुकिछिपि गाउँमा गएको कुरा सुन्दा मेरो पनि मनै हुन्छ शिरिङ्ग साच्चै कोरोना लाग्यो भने! जिउ नै जिरिङ्ग। दिनमा लाग्छ झलमल घाम बतास सरर..! राक्षसरुपि कोरोना...

कविताः जलेको मूल कानुन र वातावरण दिवस

२०७८ जेठ २२

मूल कानुन जलेको त्यो दिन हावा मात्र प्रदुषित थिएन माटो, रातो र चन्द्र सुर्य झन्डा मेरो मन, मुटु राष्ट्रियता पिल्सिनेगरी प्रदुषित भए'थ्यो आज वातावरण दिवस म मूल कानुन बाल्नेहरुसँग मनाईरहेछु त्यसैले आज मेरो वातावरण सङ्लीरहेछ, आहा ! संसारमा मेरो देश कुरुपता भित्र हाँसिरहेछ ।

कथाः साइबर प्रेम (भाग–३)

२०७८ जेठ २१

मैले मेरो वास्तविकता बताउन नपाई ऊ म बाट टाढा भयो । मैले भेटेर नै सबै कुरा भन्छु भन्ने सोचाई राख्नु नै मेरो गल्ति भयो । मैले सबै कुरामा च्याटमा भनेको भए पनि त हुने । फेरी म आफैं परिबन्धमा परेको थिए । कस्तो अफ्ठेरो दिन । उफ् जिन्दगीले पनि कता डोर्याउने । कम्तिमा सम्पर्कमै भएको भए पनि सबै कुरा लेख्नु हुन्थ्यो । सायद मसँग आएको पुरुषलाई चिनाउदा उसलाई मैले धोका दिएको ठानेर पो अलग भएको हो कि ! फेरी उसक...

कविता : जनताविहिन निर्वाचन

२०७८ जेठ १८

भैरहेछ यहाँ हत्या र बिसङ्गतिको खेती चली रहेछ मध्य रातमा यहाँ अपहरण र बलात्कृतको सङ्ख्यामा अति नै बेसि छैन पृथ्वीमा यस्तो देश जहाँ जनता मरिरहेको बेला सरकारमा खुसियाली छाउने एक मात्र भेष। सुन्दै छु आज हस्पिटलमा छैन रे बेड आफ्नै आमा, छोरा अनि परिवार पनि गर्न हुन्न रे भेट के सुन्दै छु आज मेरो थोत्रो कानले रातारात बालुवाटार अनि सितल निवासको त भयो रे त भेट। जनता मरिरहेछन् छैन औष...

कविता : ‘बा’ ‘म’ र ‘आर्यघाट’

२०७८ जेठ १६

‘बा’, मलाई नौटङ्की लाग्यो देश बेच्ने की जोगाउने ? वीर नेपाली गोर्खालीको यो देश आज निम्सरा जनता बनायौ खान, बस्नको बेटुङ्गो बनाएर जनतालाई आर्यघाटमा भेट्न आउनु ल ? भोट माग्न, भाषण सुनाउन देश प्रेमको भजन सुनाउन अनि रोजगारी दिन प्रेतात्मा घर आउनु हुस् ? ‘बा’ का छोरा–छोरी हुन नसकेकोमा चिन्ता छ, मलाई सिटामोल खान मन थिएन, मलाई खोप लगाउन मन थिएन, मलाई ‘बा’ सँगसँगै बस्न मन थियो मलाई माया ...

कविता : आमा

२०७८ बैशाख २८

नौ महिना गर्भमा राखी अनेकौं दुख र कष्टलाई हर्षमा बदली मन्ध मुस्कानमा मुस्कुराउने शक्ति भएकी देवी हुन् आमा । दिनभरिको थकान खाली पेटमा हाल्दै गरेका ती भातका गासहरुलाई झ्याप्प रोक्ने मध्य रातमा आफ्नो सन्तान च्यार च्यार रुदा जुरुक्क उठ्ने सामथ्र्य भएकी देवी हुन् आमा । आफू नखाई नखाई भोक र तिर्खा खपेर सन्तानलाई खुवाउने आफ्नो शरीरमा लगाएको फरिया र चोली ध्वार्र च्यात्ने अनि सन्त...

कविता : आमा

२०७८ बैशाख २८

कोखमा राखी जन्मायौ मलाई मेरी आमा यो सुन्दर संसार देखायौ मलाई मेरी आमा सहेर ती प्रसव पीडा रमायौ मलाई हेर्दाहेर्दै काखमा राखी दुध चुसाऊदै त्यसैले त मलाई मेरी आमा असाध्यै प्रिय लाग्छ । दिनरात स्याहार–सुसार गरेर थाकिनौ कहिल्यै ताते–ताते गरी हिड्न सिकायौ मलाई मेरी आमा बिरामी म पर्दा अतालिदै पिठ्युमा बोकेर घुमायौ त्यसैले त मलाई मेरी आमा असाध्यै प्रिय लाग्छ । मेरो सानो चोटमा पनी आ...

यो देशमा जुन जोगी आए पनि कानै चिरेका

२०७८ बैशाख २७

नेता, सरकार राजनीतिका बेतुकका कुरा नगर्रौ बेतुकका कुराका निम्ति समय नखर्चियौं । बरु आफू र आफ्नो परिवारको निम्ति समय खर्चियौं कोरोनाले विश्व गाँजेको छ बेतुकका गफमा जाने समयलाई उपयोग गर्रौ बरु परिवार मिलेर कोरोना महामारीसगं डटेर लडौं नाँक मुख छोपिने गरी मास्क लगाऔं सामाजिक दुरी कायम गरौं, सेनिटाईजरको प्रयोग गरौं साबुन पानीले बारम्बार हात धोऔं, कोरोना लागि हाले डाक्टरसँग परामर्श गरौ...

कविता: भन्छन् श्रमिक

२०७८ बैशाख १८

भन्छन् श्रमिक गर्छौ दुख रातदिन नभनी तर नेपालमा हैन नेपालमा त रोजगारको अवसर नै छैन कि त बोक्नु नै पर्छ नेताको झोला अनि पार्टीको झन्डा यो सबै गर्ने त हाम्रो रहरै छैन। भन्छन् श्रमिक चाकडी गर्नेले यहाँ श्रम नै नगरी भत्ता खाएका छन् श्रम मात्र गर्नेले यहाँ पाउनुसम्म दुख पाएका छन् त्यसैले त जादैछन् युवा खाडिको त्यो तातो घाममा श्रम गर्नलाई मजदुर बनेर। भन्छन् श्रमिक देशमा नै श्रम गर...

विराटनगरमा ‘अर्काे अर्थ नलागेमा’ मञ्चन हुने

२०७७ चैत्र ०८

विराटनगर । वरिष्ठ रङकर्मी सुनील पोखरेलको परिकल्पना तथा संयोजनमा तयार भएको नाटक ‘अर्काे अर्थ नलागेमा’ विराटनगरमा मञ्चन हुने भएको छ । चैत १७ देखि २० गतेसम्म आरोहण–गुरुकुलको सुशीला कोइराला नाटकघरमा साँझ ५ बजे नाटक मञ्चन हुने भएको हो । लेखक तथा भाषाविद् शरच्चन्द्र वस्तीको स्तम्भका लेखहरु ‘अर्काे अर्थ नलागेमा...’ नाटकमा रुपान्तरण गरी १० जना निर्देशकले निर्देशन गरेका छन् । यसअघि काठमाडौंमा २० दिन मञ्...

कविता : यो धरतीको माटो

२०७७ चैत्र ०३

अदृष्य ती चित्रहरु काल्पनिक रेखाहरुलाई मुसार्दै हाँसोका ती खित्काहरु छाडेर सुस्तरी–सुस्तरी धड्कनमा निगालेको यो जीवनको सवाल चम्काउनु छ, लम्काउनु छ यो धरतीको माटो । अनिश्चित ती बाटोहरु धमिलो बत्तिका किरणले चियाएर हेर्दा विछिप्त मनहरुलाई तान्दै अन्योलताको खाडलमा गल्र्याम्म हुत्याएर पुगेको जीवन यो धरतीको माटो । मातृत्वको यो वात्साल्यतामा बतास्सिएका ती धुलोका कणहरुलाई च्याप्प पञ्...

कविता : भगवान हुन् नारी

२०७७ फाल्गुण २४

नौ महिना गर्भमा राखी कयौं दु:ख र पीडा सहझै स्विकार्ने ती मेरी आमा हुन् नारी रजस्वलाको कयौं कष्टलाई हर्षमा बदल्ने जिउदो भगवान हुन् नारी। प्रत्येक पल्ट आमा बन्दा आफ्नो जीवनलाई मृत्युको मुखमा पुर्‍याउने महान योद्धा हुन् नारी आफू भोक र तिर्खा सहेर नखाई नखाई अरुलाई खुवाउने मेरी आमा हुन् नारी। पुरुषप्रधान देशको हरेक यातना सहने शाहसी व्यक्ति हुन् नारी घर धन्दादेखि मेलापातसम्म ...

कविता : कस्तो प्रजातन्त्र

२०७७ फाल्गुण ०७

लकडाउनको त्यो लामो समय अनि गुमेको रोजगारी खाली खल्ती र भोको पेटमा लात हान्ने कस्तो प्रजातन्त्र ल्यायौ र सरकार। जनता मरिरहेको बेला औषधिमा भ्रष्टाचार गर्ने सीमा पारी रोइरहेका जनताको वास्ता नगर्ने आखिर कस्तो प्रजातन्त्र ल्यायौ र सरकार। भोक लाग्यो भन्दा खान दिने घर बाहिर निस्किन हुन्न भनी चेतना जगाउने अनि घर-घरमा अन्न पुर्याउने अभियान्ताबाट कमिसन नपाउदा यस्तो काम गर्न हुन्न भनी ...

कविताः साना दुःखले आर्ज्याको मूलुक हैन

२०७७ पौष २७

बाबुराम प्रचण्डले रुकुममा बम पड्काएर जनता तर्साएर विपीले जेलमा किताब लेखेर बनाएकाे गिरीजाले कलकारखाना बेचेर बनाएकाे शेर बहादुरहरुको जिब्रोमा करेन्ट लागेर केपी ओलीले १४ बर्ष जेल, महाकाली बेचेर सडकमा गाईजात्रा देखाएर बनाएको देश हैन ।। सुर्य बहादुरले धनकुटा मात्रै बनाएर कमल थापाले ब्याटमिन्टन खेलेर बनाएको किर्तिनिधी विष्टले सिहंदरबार आगो लगाएर उपेन्द्र र राजेन्द महत्तोले मधेसमा झण्डा र टा...

कवि रमेशचन्द्रको पुस्तकको परिचर्चा

२०७७ पौष १९

धनकुटा । पत्रकार तथा कवि रमेशचन्द्र अधिकारीको कविता कृति ‘बुढो गौंडा र इष्टेनीहरु’ को परिचर्चा कार्यक्रम धनकुटामा आयोजना गरिएको छ । मिसन पोइट्रीको आयोजनामा गरिएको कार्यक्रममा अधिकारीको नविन पुस्तकमा समावेश गरिएका कविताबारे कवि तथा भाषाविद्हरुले समिक्षा तथा समालोचना गरे । सो अवसरमा भाषाशास्त्री प्रा.डा. टङ्कप्रसाद न्यौपानेले परिवेशबाट उठान गरिएको कृतिभित्र समग्र मुलुकप्रतिको चिन्तन, समसामयिक परि...

पाख्रीवासका राईको ‘ट्रान्जिट’ विमोचन

२०७७ पौष ०७

धनकुटा । धनकुटाको पाख्रीवासका युवा साहित्यकार चकेन्द्र राईद्वारा लिखित ट्रान्जिट उपन्यास विमोचन गरिएको छ । मोरङको केरावारी–२ जेफाले फेदी विहिवारे वजारमा एक कार्यक्रमकाबीच उपन्यास विमोचन गरिएको हो । जेफाले साहित्यिक डबली केरावारीले आयोजना गरेको कार्यक्रममा वडाध्यक्ष धनवहादुर लिम्वु, धनकुटाका पत्रकार संजयसन्तोषी राई, युवा साहित्यकार राज मांङ्गलक, प्रकाश दिप्साली र केरावारी साहित्य कला विकास केन्द...

कविता: म निशब्द छु

२०७७ मंसिर २९

चारैतिर निराशाको बादल मडारिएर पनि आफू निस्पट्ट अध्यारोमा जिउने शक्ति आर्जन गर्दै जब अस्तित्वको लागि अस्तित्व संघर्ष गर्छ तब, मनभित्रको हुन्डरी तुफान बनी मष्तिस्कमा प्रवेश गर्दा सामिप्यताको खोल ओडेर आशाको दियो जलाउनेहरु पराई बन्दा झुटो मुस्कानको जाल बिछ्याउनेहरु अनि सकुनिको पासा फ्याक्नेहरु प्रेत बनि नाच्न थाल्दा व्याख्या गर्ने शब्द छैन त्यसैले त म निशब्द छु ।

कविता : शिक्षा

२०७७ मंसिर २१

युग हो आज, ज्ञान विज्ञानको आवश्यकता सम्पत्ति भन्दा, शिक्षा ठूलो सन्तानलाई दिएको सम्पत्ति, छ नासवान शिक्षा दिएमा, हुनेछौ महान सुर्य बिना, उज्यालो हुँदै नहुने सृष्टिको क्रम, चल्दै नचल्ने चेतना छैन भने, तिमीलाई कस्तो रु शक्तिको सिमा छैन, अरुमा शिक्षाको जस्तो शान्ति सिर्जना, यश, किर्ति शिक्षाले दिन्छ , नौलो जिन्दगी विकासको प्रेरणाको, स्रोत हो यो विवेकी, ज्ञानी बनाउने मन्त्र हो ।

कविता: सम्बन्धहरुको समापन

२०७७ मंसिर ०७

फ्रिजमा राखेर चिसिएका समानहरु झै अनायासै किन चिसिए आज हाम्रा समबन्धहरु ! मैले सोचे थे प्यारको आग बालेर उपहारमा तिमिलाई सुगन्धित रागहरु दिउला तर अफसोच, समयको बतास, आँधी भएर आयो र निभायो हाम्रा सम्बन्धहरु सेलाएको चिसो पानी झै अनि बनायो खरानी हाम्रा सम्बन्धहरुलाई फ्रिजमा राखेर चिसिएका समानहरु झै गरेर अनायासै आज चिसिए हाम्रा सम्बन्धहरु ! पहिला पहिला कति धेरै तात्तिएका थिए ...

कविता : शिक्षा

२०७७ मंसिर ०३

युग हो आज, ज्ञान विज्ञानको आवश्यकता सम्पत्ति भन्दा, शिक्षा ठूलो सन्तानलाई दिएको सम्पत्ति, छ नासवान शिक्षा दिएमा, हुनेछौ महान सुर्य बिना , उज्यालो हुँदै नहुने सृष्टिको क्रम, चल्दै नचल्ने चेतना छैन भने, तिमीलाई कस्तो ? शक्तिको सिमा छैन, अरुमा शिक्षाको जस्तो शान्ति सिर्जना, यश, किर्ति शिक्षाले दिन्छ ,नौलो जिन्दगी विकासको प्रेरणाको ,स्रोत हो यो विवेकी, ज्ञानी बनाउने मन्त्र हो ।

लघु कथाः निर्णय

२०७७ कार्तिक १९

डोल्मा र रितेश चिकित्साशास्त्र पढ्ने सहपाठी र मिल्ने साथी पनि हुन् । एक अर्कालाई पढाईका दुख–सुख साटासाट गर्छन् । डोल्को थातथलो सोलुखुम्बुको कुनातिर छ । पर्वतारोहीहरूका भरीया बाको अलिकति सहयोग र अलिकति फ्रिसिपमा डाक्टरी पढ्न पाएकी हो । विहार, दरभङ्गाको रितेश भने विदेशी छात्र कोटामा नोबेल अस्पतालमा पढ्न आएको छ । रितेशको घर परिवार धरै नै धना्ढय छ । दुबैको पढाई, उमेर, रुचि मिले । मन पनि मिल्यो । इन...

लघु कथाः बालिको सुचिकार

२०७७ कार्तिक १६

दशैं नजिकिदै थियो । चंखेलाई कामको चटारो धेरै थियो । भएभरका गाउँका मानिसका कपडा सिउनु छ, भनेर धेरै चिन्ता लागिरहेको थियो । चंखे असल र इमानदार दर्जी थियो । बर्षभरि सबै गाउँका मानिसको बालिमा लुगा सिउने मानिस थियो । यसरी उसको दिनचर्या चलिरहेको थियो । लुगा सिलाएवापत सालमा एक पटक दुई चार मुरी धान भित्र्याउँथ्यो । उसको जीवन सजिलो थिएन । छोरा काले र गोरेलाई भने उसले ससुरालीमा राखेर दर्जी काम सिकाएको थिय...

दशैं प्रार्थना

२०७७ कार्तिक ०९

महाकाली महागौरी तिमी ब्युँझ है अति भो अत्यचार यो तिमी रोक है सन्त्राषमा छ सारा विश्वमा किन देख्दिनौ छद्मभेषी असुरलाई किन नाश गर्दिनौ महाकाली महागौरी... आदि शक्ति तिमी हौ भगवती माता ब्रम्हाण्डको जननी हौ हर्ताकर्ता आमा भई सन्तानको दुःख किन हर्दिनौं ? जीउँदै मरेको जुनी भो किन बुझ्दिनौ? साक्षत् स्वरुपको सबुत देउ है अशक्त भए मानव जाती कल्याण गर है विजयको ध्वजापताका लहराउन पाउँ जन जन...

दशैं आयो

२०७७ कार्तिक ०६

हुईया हुईया सररर हुईया, सरर हुई मचाई–मचाई खेलौला भनेको थिए लिङ्गे पिङ लिङ्गो मर्काई–मर्काई हो चा चा हुई ...... दशैं आयो यो पाली नि पाइन है जान म त घर कोरोनाको डर छ रे नि पस्न दिन्न रे नि घर खसी काटी भुटन, मासु, रक्ती चिउरा मोलेर खाउला भनी साचेको थिए हाती–हाती गनेर बुढा हजुरबा र माले देको आशिष लिन्छु भनि आमा–बुवा सम्झी भाई बहिनी राखे लुगा किनि अविरसँगै दही मोलि मुसेका राता टीक...

लघु कथा: बुवाको विवशता

२०७७ कार्तिक ०२

वैशाख महिना थियो । वसन्त ऋतुको आगमनसँगै गाउँ–घर हरियाली थियो । नयाँ वर्ष नयाँ उमंगले गाउँ घरमा रमाइलो छाएको थियो । गाउँभन्दा अलि पर देवीथानमा मेला लागेको थियो । गाउँघरका ठिटा–ठिटीहरु हाँसखेल गर्दै रमाउँदै मेलामा जाने आउने गरिरहेका थिए । सानीलाई भने भित्र–भित्रै अमिलो, नमिठो लागे जस्तो कता–कता नरमाइलो लागिरहेको थियो । उसले सोच्दै थिई बुबा माझाघरे काजीकोमा जानु भएको थियो । हजुरबुबाको पालादेखिको का...

चेलिको चित्कार कहिले सुन्ने सरकार

२०७७ आश्विन २३

कोही भन्छन् छोटो लुगाको कारण हुन्छ बलात्कार तर किन यहाँ पुरा शरिर ढाक्नेकै हुन्छ बलात्कार फेरि भन्छन् जवानी देखाउनेहरू जिम्मेवार तर किन यहाँ चार वर्षका बालिकाको हुन्छ बलात्कार फेरि भन्छन् घरदेखि बाहिर जानु ठीक हुँदैन तर किन यहाँ घरभित्रै हुन्छ बलात्कार फेरि भन्छन् आधुनिकता धेरै भएमा हुन्छ बलात्कार तर किन यहाँ गाँउले महिलाहरूकै हुन्छ बलात्कार फेरि भन्छ सरकार रोक्नुपर्छ बलात्कार ...

कविता: गरिब भनि नगरिदिनु हेला

२०७७ आश्विन १०

धनी र गरिबले खाने गाँस अनि त्यो गासँको मिठास फरक होला तर भोक दुबैको एउटै हुन्छ । गरिब भनि नगरिदिनु हेला बिन्ती छ हरेक चिजलाई पैसामा मोलतोल नगरिदिनुहोला । धनी र गरिब मरेपछि मलामीको लर्कन फरक होला तर बाँच्दाको मुटुको धड्कन एउटै हुन्छ । गरिब भनि नगरिदिनु हेला बिन्ती हरेक चिजलाई पैसामा मोतलोल नगरिदिनु होला । धनीले फेर्ने सासमा पैसाले थुपारिदिएको सहास थुप्रै होला अनि गरिबले फेर्ने...

खोज्दै जाऊ मेरो जन्मभूमी धनकुटा

२०७७ आश्विन ०५

जहाँ आधा पेट खाए पनि बाँच्न सकिन्छ । आफ्नो कोही नभएनी हाँस्न सकिन्छ । जीवनको मज्जा लिई बाँच्न सकिन्छ । खोज्दै जाऊ मेरो जन्मभूमी धनकुटा त्यही भेटिन्छ । त्यहाँ अनेकतामा एकता देख्न सकिन्छ । सबको हातमा हात काँधमा काँध भएको भेट्न सकिन्छ । खोज्दै जाऊ मेरो जन्मभूमी धनकुटा त्यही भेटिन्छ । जहाँ माया आदर र सत्कारको संगम देख्न सकिन्छ । धर्म, कर्म र मर्म सिक्न सकिन्छ । ईतिहास, वर्तमा...

कथा: साईबर प्रेम (भाग-२)

२०७७ भाद्र २६

रोमानियाको राजधानी बुचारेष्ट बसेको पनि ४ वर्ष वितिसकेछ । मलाई नेपाल जाने हुटहुटी थियो । अझ भनौ मेरो प्यारो गाउँ शुक्रबारे । स्थानीय सरकार आएपछि भएको परिवर्तन मैले सामाजिक सञ्जालमार्फत धेरै पटक देखेको थिए । “आई लभ शुक्रबारे” लेखिएको भ्यूटावरबाट शुक्रबारे बजारको सुन्दर दृष्य मेरो सपनामा हजार पटक आएको थियो । सपना चाँडै यथार्थमा बदलिने थियो । किनकी, मेरो नेपालको लागि फ्लाइट यहिँ जुलाई २६ मा थियो । ...